Skolska ikona je pripovetka Laze Lazarevica, objavljena 1880. godine, u kojoj je tema sukob idilichog patrijarhalnog sveta sa nosiocem modernih ideja. U selo dolazi novi ucitelj koji unosi nemir: zaljubi se u popovu kcer Mariju, naruci njenu cast i time upropassta i nju i oca. Pop koji pokusava da spasi skolsku ikonu iz zapaljene skole zadobija rane od kojih ubrzo umire.
Lazarevic je uzoran svestenik (pop) prikazao sa nesumnjivim simpatijama, a ucitelja kao samoljubivog negatora tradicije i rusiteca patrijarhalnog poretka. Ovo nije Lazarevicevo moralisanje o sekularizmu, vec njegova odanost prema staroj zadruznoj Srbiji i skepticizam prema modernim idejama koje ne razumeju sredinu u kojoj se pojavljuju.
Jedna od kljucnih tema jeste cena modernosti koja dolazi bez razumevanja i postovanja zajednice u kojoj se pojavljuje, i tragicno unistenje harmonicne sredine koje dolazi spolja.
Laza Lazarevic (1851-1891) bio je srpski lekar i knjizevnik, tvorac srpske psiholoske pripovetke. Napisao je samo devet pripovedaka, ali je njima zasluzio vrhunsko mesto u srpskoj prozi.
